ސަލާހުއްދީން އައްޔޫބީގެ މަތިވެރި ޖިހާދުގެ ސިލްސިލާގެ ތެރެއިން – ޗެޕްޓަރ 36

އުންމު ޢަރާރާ ވަގަށްނެގުން

1161އަހަރުގެ ޖޫންމަހުގެ ދުވަހެކެވެ. އިރުގެ ގަދަހޫނުން މިސްރުގެ ބިންގަޑުއޮތީ އަދައަދައެވެ. އެދުވަހު ޚަލީފާ ޢަޞިފްގެ ޤާޞިދަކު އައިސް ސުލްޠާން އައްޔޫބީގެ މަތިން ޚަލީފާ ހަދުމަފުޅު ކުރައްވާކަމުގައި އެމަނިކުފާނުގެ އަރިއަހުގައި ދެންނެވިއެވެ. އެއަޑު އިވިވަޑައިގެންނެވުމުން ނިތްކުރިއަށް ރޫއަރުވާ ލައްވަމުން އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ”ޚަލީފާއަށް ވެދުންދަންނަވާފައި ދަންނަވާށެވެ. މިވަޤުތު ކިތަންމެ ކުޑަވެސް ފުރުސަތެއް އަޅުގަނޑަކަށް ނެތެވެ. އެކަމަކު މާ މުހިއްމު ބޭނުންފުޅެއް އޮތްނަމަ މިދާޅުވަނިކޮށް އަޅުގަނޑު ހިގައިދާނެއެވެ. އާދައިގެ ކުޑަކުޑަކަމަކާ މަނިކުފާނުގެ ދަރުބާރަށް ހާޒިރު ވުމަށްވުރެ މިހާރު އަޅުގަނޑަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ ކަންތަކުގެ މުހިއްމުކަން މާބޮޑެވެ.“

ޤާޞިދުކަލޭގެ އެނބުރިދިއުމުން ސުލްޠާން އައްޔޫބީ ކޮޓަރިކޮޅުގައި ދެކޮޅަށް ހިންގަވާލަ ހިންގަވާލާ ހުންނެވިއެވެ. އެއީ ފާތިމީ ޚިލާފަތުގެ ދުވަސްވަރެވެ. އޭރު މިޞްރުގައި ހުންނެވީ ޚިލާފަތުގެ ތެރެއިން ޚަލީފަތުލް ޢާޞިފްއެވެ. އެޒަމާނުގެ ޚަލީފާއިންނަކީ ރަސްރަސްކަލުންފަދަ ބޭފުޅުންނެވެ. ކޮންމެ މިސްކިތެއްގައިވެސް ހުކުރު ޚުތުބާއަށް ފަހުގައި ޚަލީފާގެ ނަންފުޅު ކިޔެއެވެ. ދުނިޔަވީ އުފައުތަކާއި  މަޖާތައް ފިޔަވާ ޚަލީފާއިން ކުރައްވާ އެހެން އެއްވެސްކަމެއް ނޯވެއެވެ. ނޫރުއްދީން ޒަންލީއާއި ސުލްޠާން އައްޔޫބީ ނެތްނަމަ ޚުޝާމަދުކުރާ މީހުންނާއި މުނާފިގުންގެ ބަހަށް ހެއްލިވަޑައިގެން އެފަދަ އެހެން ރަސްރަސްކަލުން ފަދައިން އެޒަމާނުގެ ޚަލީފާއިން އިސްލާމީވެރިކަން ވިއްސިވިހާލިކޮށްލެއްވީއެވެ. ޚަލީފާ އަލްޢާޞިފަކީވެސް އެކަހަލަ ބޭފުޅެކެވެ. ސުލްޠާން ޞާލިހުއްދީން އައްޔޫބީ މިސްރުގެ ގަވަރނަރކަމާއި ޙަވާލުވެވަޑައިގެންނެވިތާ ކުރީކޮޅުގައި އަލްޢާޞިފް ވަރަށް ގިނައިން އައްޔޫބީ ބަލާފޮނުއްވަވައެވެ. ޚަލީފާ އަލްއަޞަދު އެގޮތަށް ކަންތައް ކުރައްވަން ފެއްޓެވީމާ، އެއީ ސުލްޠާން އައްޔޫބީއަކީ މިސްރުގެ ވެރިޔާނޫންކަމާއި އިސްވެރިޔަކީ ޚަލީފާ އަލްއަސަދުކަން އިހްސާސްކޮށްދެއްވަންވެގެން ކުރައްވާކަމެއްކަން ސުލްޠާން އައްޔޫބީއަށް ވިސްނިވަޑައިގެންނެވިއެވެ. ނަމަވެސް އެގޮތަށް ގެންދަވާއިރު ސުލްޠާން އައްޔޫބީއަށް ޚަލީފާ އަލްޢަޞަދު ވަރަށް ބޮޑަށް އިހްތިރާމް ކުރައްވައެވެ. ޚަލީފާގެ އަރިއަހުގައި އެމަނިކުފާނު ބައިންދަވައިގެން ވާހަކަފުޅު ދައްކަވައެވެ. އެވާހަކަފުޅުތަކުގައި ޝާހީގޮތާއި އަމުރުވެރިގޮތް ހުރެއެވެ. އެގޮތުން ސުލްޠާން އައްޔޫބީ ގެންދަވާ ގެންދެވުމަކީ އެއްވެސް ކަހަލަ ބޭނުންފުޅެއް އޮވެގެން ގެންދަވާ ގެންދެވުމަކަށް ނުވެއެވެ. ކޮންމެ ފަހަރަކުވެސް އާދައިގެ ގޮތެއްގައި ވާހަކަފުޅު ދައްކަވާލައްވާފައި ފޮނުއްވާލައްވަނީއެވެ. އެހެންކަމުން ރޫމުގެ ކަނޑުގައި ޞަލީބީންގެ ލަޝްކަރުބަލިކުރައްވާ، ސޫދާނީލަޝްކަރުގެ ބަޣާވާތް އޮއްބަވާލައްވަވާ ލަޝްކަރު ރޫޅާލެއްވުމަށްފަހުގައި އެމަނިކުފާނު ޚާލީފާގެ ދަރުބާރަށް ވަޑައިގެންނެވުން މަދުކުރައްވަން ފައްޓަވައިފިއެވެ.

ޚަލީފާގެ ގަޑުވަރުން ސުލްޠާން އައްޔޫބީއަށް ފެނިވަޑައިގެން ޝާނާއި ޝައުކަތުގެ މަތިވެރިކަމުން އައްޔޫބީގެ މޭފުޅުގައި އަލިފާންރޯވިއެވެ. ގަޑުވަރުގައި ހިފައިގެންގުޅޭ ކަންވާރުތައް ހުންނަނީ ރަންރިއްސާއި ޖަވާހިރުންނެވެ. ރާއަޅާ ދޯރުތަކާއި ރާބޯތަށިތައް ހުންނަނީ ޖަވާހިރުން އަތްކަން އަޅާފައެވެ. ހަރަމްތެރެ އޮތީ އަންހެންކުދީން ތޮއްޖެހިފުރި ބާރުވެފައެވެ. އޭގެތެރޭގައި އަރަބިއަންހެން ކުދިންނާއި، މިސްރުގެ އަންހެންކުދީންނާއި، މަރާކިޝްގެ އަންހެންކުދީންނާއި، ސޫދާނީ އަންހެންކުދީންނާއި، ޢީސާއީ އަންހެންކުދީންނާއި، ޔަހޫދީ އަންހެންކުދީން ހިމެނެއެވެ. އެއީ ﷲގެ އެންގެވުން މުޅިދުނިޔެއަށް ފަތުރުއްވަވާ ކުފުރާއި ޝިރުކު ނައްތާލެއްވުމަށް ހަގުރާމަ ކުރައްވަންވީ ޤައުމުގެ ޚަލީފާ އުޅުއްވާ ގޮތްކޮޅެވެ. އެކަންތައް ނޫނަސް ސުލްޠާން އައްޔޫބީގެ ހިތްޕުޅު ހަމަޖެހިވަޑައިނުގަންނަވާ ކިތަންމެކަމެއް ޚަލީފާގެ ފަރާތްޕުޅުގައި ހުރެއެވެ. ޚަލީފާގެ ޒާތީ ބޮޑީގާޑުންނަށް ތިބެނީ ސޫދާނުގެ ހަބުޝީންނާއި ސޫދާނުގެ އެކިއެކި ޤަބީލާތަކުގެ މީހުންނެވެ. ސޫދާނީ ބާނީންނާއި ސިފައިންގެ ތެރެއިން ވަކިކުރެވިފައިތިބި ކޮމާންޑަރުންނާއި ނާއިބުންނަށް ޚަލީފާގެ ދަރުބާރުގައި ޚާއްސަ މަޤާމްތައް ދެވިފައިވެއެވެ. އެއީ ހައްތަހާވެސް އެމީހުންގެ ވަފާތެރިކަމާއި ދޭތެރޭގައި ސުލްޠާން އައްޔޫބީއަށް ޝައްކު ކުރެއްވެވޭ މީހުންނެވެ. މިހިރީއަކީ އެއްގޮތަކަށްވެސް އެމަނިކުފާނުގެ ހިތްޕުޅު ހަމަޖެހިވަޑައިގަންނަވާ ކަމެއްނޫނެވެ.

ސުލްޠާން އައްޔޫބީގެ އަމުރުފުޅަށް ނޯކަރުންނާއި އެތެރޭމަސައްކަތު މީހުންގެ ގޮތުގައި ޚިލާފަތުގެ ގަޑުވަރަށް ޢަލީބިން ސުފިޔާން ޖާސޫސުން ފޮނުއްވާފައި ތިބެއެވެ. ހަރަމްގެ ޚާއްސަ ދެކަނީޒަކުވެސް ޖާސޫސުން ކަމުގައި ހައްދަވާފައި ތިބެއެވެ. މިދެކަނީޒުންގެ ފަރާތުން ހަރަމްގެ ހުރިހާ ޚަބަރުތަކެއް ޢަލީ ބިން ސުފިޔާންއަށް ލިބިވަޑައިގަންނަވައެވެ. އެމަނިކުފާނުގެ ޖާސޫސުން ދަންނަވާގޮތުގައިވިއްޔާ ސޫދާނީ ކޮމާންޑަރުންނާއި ޚަލީފާއާއި ދެމެދުގައި ވަރަށް ބޮޑު އަރިސްކަމެއް އޮވެއެވެ. އޭގެ ތެރެއިން ގާތްގަޑަކަށް ފަސްދޮޅަސް އަހަރާއި ހަތްދިހައަހަރާއި ދެމެދުގެ މުސްކުޅިއަކު މާބޮޑަށް އަރިސްވެގަނެގެން އުޅެއެވެ. މިމުސްކުޅިޔާގެ ހިތަށް އުފާވެރިކަމެއް ލިބެނީ ރީތި އަންހެންކުދިންގެ މަހެފިލްތަކުން ކަމުގައިވެއެވެ. އޭނާގެ މިއުނި ސިފައިގެބޭނުން ކޮށްގެން ސުލްޠާން އައްޔޫބީއާއި ދެކޮޅުމީހުން ފައިދާހޯދައެވެ. 1171 ވަނަ އަހަރުގެ ތެރޭގައި ދެމަހުން ތިންމަހުން ޚަލީފާގެ ހަރަމަށް ރީތިޒުވާން އަންހެންކުދީން އިތުރުވަމުން ދެއެވެ. ހަމައެއަހަރުގެ ތެރޭގައި އެއްދުވަހަކު ހަރަމްގެ ޖާސޫސު އަންހެނަކު ޢަލީބިން ސުފިޔާންގެ ފައިވާފުޅު ދެކިފައި ދެންނެވިއެވެ. ”ރިޔާސަތުގެ ގަދުވަރަށް ތިން ހަތަރު ފިރިހެނުން އައެވެ. އެމީހުން ތިބީ އަރަބި ހެދުމުގައެވެ. އެމީހުންނާއި އެކުގައި އަންހެން ކުއްޖަކާއި ގިނަގުނަ ވެދުންތައް ގެނައެވެ. އަންހެން ކުއްޖާއަކީވެސް ވެދުމެއްގެ ގޮތުގައި ގެނެވުނު ކުއްޖެކެވެ. ހަމަރީ އުންމު ޢަރަރާ ކަމުގައި އެމީހުން ބުންޏެވެ. އެއަންހެން ކުއްޖާ މިހާރު ޚަލީފާއަށް ރަގަޅަށް ސިހުރުހަދައިފިއެވެ. ހީވާގޮތުން އެއީ މަކަރުވެރި ހުޝިޔާރުކުއްޖެކެވެ.“

ޢަލީ ބިން ސުފިޔާން މިހުރިހާ ޚަބަރެއް ސުލްޠާން އައްޔޫބީއަށް އެރުވިއެވެ. ނަމަވެސް ވެރިކަމުގެ މައްޗަށް އެމަނިކުފާނުގެ އެހާ ބާރެއް ނެތަތީވެ ހަނު ހުންނަވައެވެ. ޚަލީފާއާއި ދެކޮޅަށް އެއްވެސް ކަމެއް ކުރެއްވެވޭކަށް އެމަނިކުފާނަކަށް ނޯވެއެވެ…….

ސުލްޠާން އައްޔޫބީގެކުރިން ތިއްބެވި ގަވަރނަރުންނާއި، އަމީރުންނަކީ ޚާލީފާއަށް ބޯލަބައިގެން ތިއްބަވާ ބޭފުޅުންނެވެ. މިސްރަކީ ބަޣާވާތުގެ ބިމެއްކަމުގައި ވެފައިވަނީވެސް އެސަބަބާ ހުރެއެވެ. މިސްރުގައިއޮތީ އިސްލާމީ ވެރިކަމެއް ނަމަވެސް އެރަށުގައި އިސްލާމުންގެ ބާރުވަރަށްދެރައެވެ. މިސްރުގެ ލަޝްކަރަކީވެސް ނަމުގައި އިސްލާމީ ލަޝްކަރެކެވެ. އެކަމަކު އެ ލަޝްކަރުގެ ލަގަން އޮތީ ސޫދާނީންގެ އަތުގައެވެ. މިސޫދާނީންނަކީ ޞަލީބީންނާއި ގުޅިފައިތިބޭ ބައެކެވެ. ޤާހިރާއާއި އިސްކަންދަރިއްޔާގައި އައްޔާޝީ އާއިލާތަށް އާބާދުވެފައިވަނީ ސޫދާނުންގެ ސަބަބުންނެވެ. އެ އާއިލާތަކުގެ ތެރޭގައި ޖާސޫސުންވެސް ހިމެނެއެވެ. އެގޮތުން ސޫދާނީންގެ ބާރު ގަދަކޮށްފައިވަނިކޮށް ސުލްޠާން އައްޔޫބީ ވަޑައިގެން ސޫދާނީ ލަޝްކަރުގެ ކަންތައް ކޮޅެއްގައި ޖައްސައިފިއެވެ. ނަމަވެސް އިސްލާމީ ޚިލާފަތުގައި ލޯވަޅުއަޅަމުން ގެންދާ ސޫދާނީ ޖެނެރަލުން އަދިވެސް މިސުރުގައި އެބަތިބިކަމުގައިވެއެވެ.

ޚިލާފަތުގެ މިކަހަލަ އުނިކަންތައްތަކާ ސުލްޠާން އައްޔޫބީ ބެހިވަޑައި ނުގަންނަވަނީ ވަފާތެރިންނަށްވުރެ ދުޝްމަނުން ގިނަކަމުންނެވެ. އޭގެތެރޭގައި ގިނައީ ޚުޝާމިދުކޮށްގެން އެހެންމީހުން ހެއްލަން މަސައްކަތް ކުރާމީހުންނެވެ. މަތީ ދަރަޖައިގެ ބޭފުޅުންވެސް ހިމެނެއެވެ. މިސުރުގެ ވެރިކަމަށް އުއްމީދު ކުރައްވާ ބޭފުޅުންވެސް ހިމެނެއެވެ/ އެބޭފުޅުން އެހެން ތިއްބަވަނިކޮށް ޖާސޫސުންނާއި ޚިޔާނާތްތެރީން ފުރިފައިވާ އެހަމަނުޖެހޭ ޤައުމުގެ ވެރިކަން ލިބިވަޑައިގަތީ ޞަލާޙުއްދީން އައްޔޫބީއަށެވެ. ވީމާ އެބޭފުޅުންނާއި ދުޝްމަންވެވަޑައިގަންނަވާކަށް އަދި އެމަނިކުފާނު ގަސްދެއް ނުކުރައްވައެވެ. މިކަހަލަ ހަރުދަނާ ގޮތެއްގައި އެމަނިކުފާނު ހުންނަވަނިކޮށް 1171 ވަނައަހަރުގެ ދުވަސްތަކުގެ ތެރެއިން ދުވަހަކު ޚަލީފާ ޞުލްޠާން އައްޔޫބީ ބަލާފޮނުއްވައިފިއެވެ. ނަމަވެސް އެމަނިކުފާނު ގަޑުވަރަށް ވަޑައިގަތުމަށް އިއުތިރާޒު ކުރައްވައިފިއެވެ.

”ޢަލީ ބިން ސުފިޔާނާއި ބަހާއުއްދީން ޝައްދާދާއި ޢީސާ އަލްބަރްކަރީ އަދި އަނާސިރް އަވަހަށް މިތަނަށް ފޮނުއްވާށެވެ.“ ޚަލީފަތުގެ އަރިއަހުން އައި ގާޞިދު އެބުރި ދިޔުމާއެކު ދޮރުވާނަކު ގެންނަވާފައި ޞަލާޙުއްދީން އައްޔޫބީ ވިދާޅުވިއެވެ.

ކުރިންދެންނެވުނު ހަތަރު ބޭފުޅުންނަކީ ސުލްޠާން އައްޔޫބީ އެކިއެކި ކަންތަކުގައި މަޝްވަރާ ކުރައްވާ ބޭފުޅުންނެވެ. އެބޭފުޅުން ވަޑައިގަތުމުން އެދުވަހު ކަންތައް ހިގިގޮތް އެބޭފުޅުންނަށް އައްޔޫބީ އޮޅުން ފިލުއްވައި ދެއްވިއެވެ.

”ދާދި ދެންމެއަކު ޚަލީފާގެ ޤާޞިދަކު އަޅުގަނޑުބަލާއައެވެ. އެކަމަކު ގަޑުވަރަށް ދިޔުމަށް އަޅުގަނޑު އިންކާރު ކުރީމެވެ. ހުކުރު ޚުތުބާއިން ޚަލީފާގެ ނަންފުޅު ކަޑާލުމަށް އަޅުގަނޑު ގަސްތު ކުރަމެވެ. މިއަދު ތިޔަބޭފުޅުންނަށް މިދެންނެވީ އެކަމާ މަޝްވަރާ ކުރަންވެގެންނެވެ.“

”ވިސްނާވަޑައި ނުގަންނަވާ އަޅުއްވަން ހައްދަވައިގެން ވަގުތުގެ ކުރިން ތިޔަފިޔަވަޅު އެޅުއްވިއްޖެއްޔާ ރަގަޅު ނުވާނެއެވެ.“ ޝައްދާދު ވިދާޅުވިއެވެ. ”މީހުން ދެކޭގޮތުގައި ޚަލީފާއަކީ ރަސޫލެކެވެ. ވީމާ ވިސްނާވަޑައިނުގަނެ ކުރެއްވޭ ކުޑަކުޑަ ކަމަކުން ޢާމުން އަޅުގަނޑުމެނާ ދެކޮޅުވެދާނެއެވެ.“

”އެންމެރަނގަޅެވެ. މިހާރު މީހުން ހީކުރަނީ ހަމައެކަނި އެއީ ރަސޫލެއްކަމުގައެވެ.“ ޞަލާޙުއްދީން އައްޔޫބީ ވިދާޅުވިއެވެ. ”ނަމަވެސް ދުވަސްކޮޅެއްގެ ފަހުން ޚަލީފާއަކީ ކަލަކު ކަމުގައިވެސް ދެކެން ފަށާފާނެއެވެ. ވިސްނާވަޑައިގެން ބައްލަވާށެވެ. ޚަލީފާއަށް އެ ދަރަޖަދެނީ ކޮންބައެއްތޯއެވެ. އެއީ ހަމަ އަޅުގަނޑުމެންނެވެ. ހުކުރު ޚުތުބާގައި ޞަލަވާތާއި ސަލާމަށްފަހު ޚަލީފާގެ ނަންފުޅު ކިޔަނީ ކޮންބައެއްތޯއެވެ. ޢީސާއެވެ. މިކަމާއި ދޭތެރޭ މަނިކުފާނުގެ މަޝްވަރާއަކީ ކޮބައިތޯއެވެ؟“ ޢީސާއާއި މުޚާޠަބް ކުރައްވާ އައްޔޫބީ ވިދާޅުވިއެވެ.

”އާދޭހެވެ. މަނިކުފާނުގެ ވާހަކަފުޅަށް އަޅުގަނޑު ތާއީދުކުރަމެވެ.“ ޢީސާ ވިދާޅުވިއެވެ. ”ހުކުރު ޚުޠުބާގައި އެއްވެސް އިންސާނެއްގެ ނަން ކިޔުމަކީ އެއްވެސް މުސްލިމަކު ކޮށްގެން ވާނޭ ކަމެއްނޫނެވެ. އަދި އަމުދުން ރަލާއި އަންހެނުންނާއި އެހެން ހުރިހާ ވައްތަރެއްގެ ފާފަތަކަށް އަޅުވެތިވެފައި ހުންނެވި ބޭފުޅެއްގެ ނަންފުޅު އެފަދަތަނެއްގައި ކިޔައިގެނެއް ނުވާނެއެވެ އެތަކެއް ޒަމާނުއްސުރެ ފެށިގެން ޚަލީފާއިންނަކީ ރަސޫލުންގެ ދަރަޖަ ދެވިފައިވާ ބޭފުޅުންކަމުގައި ވާކަން އެއީ މުޅިން އެހެންކަމެކެވެ. އަޅުގަނޑަކީ ކަނޑާއި އެއްގަން ބެލެހެއްޓުމުގެ ޒިންމާ އުފުލާ މީހެކެވެ. ވީމާ، މަނިކުފާނުގެ ތިޔަނިންމެވުމުގެ ނަތީޖާ އަޅުގަނޑަކަށް ދަންނަވާކަށް ނޭގޭނެއެވެ.“

”ނަތީޖާ ވަރަށް ނުބައިވާނެއެވެ.“ ބަހާއުއްދީން ޝައްދާދު ވިދާޅުވިއެވެ. ”ނަތީޖާ ނިކުންނާނީ އަޅުގަނޑުމެންނާއި ދެކޮޅަށެވެ. އެހެންވިޔަސް ތިޔަ ބިދުއަ ކޮންމެވެސް ގޮތަކުން ނައްތާލައްވަން ޖެހިވަޑައިގަންނަވާނޭ ކަމުގައި އަޅުގަނޑު މަޝްވަރާ އަރުވަމެވެ. ނުވަތަ ފައްކާ މުސްލިމެއްގެ ގޮތުގައި އާމުންގެ ކުރިމައްޗަށް ޚަލީފާ ނެރެން ޖެހޭނެއެވެ. ނަމަވެސް އެއީ އެކަށީގެންވާ ކަމެއް ކަމަކަށް އަޅުގަނޑަކަށް ނުފެނެއެވެ.“

”ޢާމުންގެ ޚިޔާލު އަޅުގަނޑަށްވުރެ ބޮޑަށް އެގޭނޭ މީހަކު ހުންނާނޭތޯއެވެ؟“ ޢަލީ ބިން ސުފިޔާން ވިދާޅުވިއެވެ. ”ޚަލީފާއަކީ އެހާ މުހިއްމު ބޭފުޅެއްކަމަކަށް އާމުންނެއް ނުދެކެއެވެ. އެމަނިކުފާނަކީ ދުވަހެއްގައިވެސް އާންމުންގެ ކުރިމައްޗަށް ނިކުމެވަޑައިގެންނެވި ބޭފުޅެއް ނޫނެވެ. އެންމެ ކުޑަފުޅުން ޚަލީފާގެ ނަންފުޅުވެސް އެ މީހުންނަކަށް ނޭގޭނެއެވެ. އެމީހުން ދަންނާނީ ހަމައެކަނި ޞަލާޙުއްދީން އައްޔޫބީގެ ނަންފުޅެވެ. މަނިކުފާނު ވެރިކަން ހިންގެވުމާއި ހަވާލުވެވަޑައިގެންނެވިފަހުން އާމުންގެ ހާޖަތްތައް ފުއްދަވާދެއްވާފައި ވާލެއްގިނަކަމުން އެމީހުން މަނިކުފާނަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ޝުކުރުވެރިވެއެވެ. ޝަހަރުގައި މީހުންނަށް ބޭސްފަރުވާކުރާނޭ ތަނެއް ނެތިފައި ވަނިކޮށް އެފަދަތަނެއް ހުޅުއްވާދެއްވީ މަނިކުފާނެވެ. ދަރިންނަށް ކިޔަވާދިނުމަށް މަދަރުސާތަށް ބިނާކޮށްދެއްވީ މަނިކުފާނެވެ. މިދެއަހަރު ދުވަހުގެ ތެރޭގައި މިގޮތަށް ކިޔާލަންދަތި ކިތަންމެ ކަންތައްތަކެއް މަނިކުފާނު ކޮށްދެއްވައިފީމުއެވެ. ދިގުބަލިތަކުގައި ތިބޭމީހުންގެ ފުރާނަތައް ސަލާމަތް ކޮށްދެއްވައިފީމުއެވެ. ވިޔަފާރިވެރިންނާއި ފިހާރަވެރިން އާމުންއަތުން ފޭރެމުން ލޫޓުވަމުން އެގެންދިޔަ ގެންދިއުން ހުއްޓާލައްވައިފީމުއެވެ. ރަށުތެރޭގައި ކުށްތައްމަދުކުރައްވައިފީމުއެވެ. މިހާރު ރައްޔިތުންގެ ޝަކުވާތައް ސީދާ މަނިކުފާނާއި ހަމައަށް ގެނެވެއެވެ. އެމީހުންގެ ފަރިޔާދު މަނިކުފާނު އައްސަވަމުން ގެންދަވަމުއެވެ. މަނިކުފާނު ވަޑައިނުގަންނަވާއިރު އާމު ރައްޔިތަކަށް ކިތަންމެ ބޮޑުކަމެއް ޖެހިގެން ވެރިއެއްގެ ފައިވާންފުޅު ދެކެން ބޭނުންވިޔަސް ދަށުގައި ތިބޭ މީހުންދެކެ ގަންނަބިރަކުން އެއްވެސް ކަހަލަ ފިޔަވަޅެއް އަޅާކަށް ނުކެރެއެވެ. މިގޮތުން ފިތިފައި ތިބި ނިކަމެތިންނަށް އެމީހުންގެ ހައްގުތައް އޮޅުންފިލުއްވައިދެއްވީ މަނިކުފާނެވެ. ވުމާއެކު މަނިކުފާނަކީ އުއްމަތާއި ޤައުމުގެ އެއްބައިކަމުގައި ދެކެންފަށައިފިއެވެ. ޚިލާފަތުގެ ފަރާތުން ބޭއިންސާފާއި އަނިޔާތައް ފިޔަވާ އެހެން އެއްވެސް އެއްޗެއް އެމީހުނަކަށް ނުލިބެއެވެ. ނަމަވެސް މިހާރު އެމީހުނަށް އަދުލުއިންސާފް އާއި ޤަދަރާއި އިއްޒަތް ދެއްވައިފީމުއެވެ. އަޅުގަނޑަށް ޔަޤީންވާގޮތުގައި ޤައުމުގެ ޚިލާފަތަށްވުރެ މަތިވެރިވެރި ހުކުމްތައް އެމީހުން ޤަބޫލުކުރާނެއެވެ.“

”އަޅުގަނޑު ރަށުގެ ރައްޔިތުންނަށް އިންސާފުކޮށްދީ ހެދިއަސް އެމީހުންގެ ހައްގުތައް ހޯދައިދިނަސް މިއިންއެއްވެސް ކަމެއް ކޮށްނުދިނަސް އެއީ މުޅިން އެހެންކަމެކެވެ. ކޮންމެ އަކަސް އެމީހުނަށް ވިޔާނުދާ އާދަތަކެއް ދަސްކޮށްދޭކަށް އަޅުގަނޑު ނެތީމެވެ. ޚިޔާނާތުގެ އަހުލުވެރީނަކަށްވެސް ހަދާކަށް ނެތީމެވެ. ޤައުމަށް ޝިރުކާއި ކުފުރުގެ ބަލި ޖައްސާކަށްވެސް ނެތީމެވެ. އަޅުގަނޑު މަސައްކަތް ކުރަމުން ގެންދާނީ ކުރީގެ އާދަކާދަތަކާއި ބޭރުން އައިސްފައިވާ ތަހްޒީބުގެ ކުނިބުނި ރަށުތެރެއިން ނެރި އުކާލުމަށެވެ. މިދެންނެވި ކުނިބުނިވަނީ މިހާރު ސީންގެ ބައެއްކަމުގައި ވެފައެވެ. ކުރީގެ އާދަކާދަތައް ހިގަމުންދާ ކަމުގައި ވަނީނަމަ އަންނަ ހުކުރު ދުވަހުގެ ހުކުރު ޚުތުބާގައި އަޅުގަނޑުގެ ނަންވެސް ކިއިދާނެއެވެ. އެއްބައްތިން އަނެއްބައްތި ދިއްލާފަދައިން އެއްބައްތިން އަނެއްބައްތި ނިވާވެސް ލެވޭނެއެވެ. ވީމާ އަޅުގަނޑު ގަސްދުކުރަނީ އަޅުގަނޑުމެން މަތީފަންތީގެ އަމީރުންގެ ލޯފުޅުމަތީގައި ދިއްލިފައިވާ ޝިރުކުގެ ބައްތި އިސްލާމީ ނޫރުގެ އަލި އަޅުވާލައިގެން ނިވާލުމަށެވެ. ހިތާމަ ހުއްޓެވެ. ޚަލީފަތުގެ ގަޑުވަރު ހުރީ ފާފައިގެ ހާއްޔަކަށްވެފައެވެ. ސޫދާނީ ލަޝްކަރުގެ މީހުން އަޅުގަނޑުމެންނާއި ހަމަލާ ދިން ރޭވެސް ޚަލީފާ އޮންނެވީ ރީތި އަންހެންކުދީންގެ ޒުވާންކަމާއި ރަލުގެމަސްތުގައި އަމަލުވެވަޑައިގެންފައެވެ. އަޅުގަނޑުގެ ރޭވުން ކާމިޔާބުވެވަޑައިނުވިނަމަ މިސުރުން އިސްލާމުންގެ ނަން ފުހެވިގެން ދިޔައިހެވެ. ﷲގެ މަގުގައި ޖިހާދު ކުރަމުން ދިޔަ އިސްލާމީ ސިފައިން ޝަހީދުވަމުން ދިޔައިރު ޚަލީފާއަށް ތަންދޮރު އެގިވަޑައެއް ނުގަންނަވައެވެ. އަޅުގަނޑު ގަޑުވަރަށް ދިޔައީ އަންގަވާފައި ވާފަދައިން މުޅިގައުމަށް އައިސްފައިވާ ތޫފާނުގެ ޚަބަރު އެރުވުމަށްޓަކައެވެ. އަޅުގަނޑުގޮސް ޚަލީފާގެ އަރިއަހުގައި ސޫދާނީ ލަޝްކަރު ބަޣާވާތް ކުރި ވާހަކައާއި އަޅުގަނޑުމެންގެ ލަޝްކަރު އެމީހުނާއި ހަގުރާމަކޮށް ބަލިކުރިވާކަހައާއި ޞަލީބީންގެ ކަނޑުގެ ލަޝްކަރު ބަރުބާދުވެގެން ދިޔަވާހަކަ ދެންނެވުމުން ޚަލީފާވިދާޅުވިއެވެ. ”ސާބަހެވެ. އަހުރެން ވަރަށް އުފާވެއްޖެއީމެވެ. އަހުރެންގެ ޚާއްސަ ޤާސިދަކު އަތުގައި ކަލޭގެ ބައްޕައަށް ސަލާމާއި ހަދިޔާ ފޮނުވާނަމެވެ.“ މިހެން ވިދާޅުވީމާ އަޅުގަނޑު ދެންނެވީމެވެ. އޭ ޚަލީފާ އަލްމުއްނީންއެވެ. އަޅުގަނޑު މިއަދާކުރީ އަޅުގަނޑުގެ ވާޖިބެވެ. މިވާޖިބް އަޅުގަނޑު އަދާކުރީ ބައްޕައަށް ރީތިނަން ހޯދައިދޭކަށް ނޫނެވެ. ﷲއާއި އެކަލާންގެ ރަސޫލާއަށް ތަބާވުމުގެ ގޮތުންނެވެ. ދެން އަނެއްކާވެސް އެމުސްކުޅި ޚަލީފާ ވިދާޅުވިއެވެ. ”ޞަލާޙުއްދީނެވެ. ކަލެއަކީ އަދި ޅަކުއްޖެކެވެ. އެކަމަކު އެންމެ ބޮޑެތި މީހުންނެކޭ އެއްފަދައިން ކަލޭކަންތައް ކޮށްފީމުއެވެ…… ޚަލީފާ އަޅުގަނޑާ ވާހަކަފުޅު ދެއްކެވީ އަޅުގަނޑަކީ އެމަނިކުފާނުގެ އަޅެކޭ ހީވާކަހަލަ ގޮތަކަށެވެ. އެމަނިކުފާނުގެ ހުރިހާ އަމުރުފުޅުތަކަކަށް ކިޔަމަންވާންޖެހޭ މީހަކު ފަދައިންނެވެ. ޤައުމުގެ ޚަޒާނާއަށްޓަކައި އެ ދީނެއްނެތް އިންސާނާ އެއުޅުއްވަނީ ޚުދު އެތަކަށްވެވަޑައި ގަންނަވައިގެންނެވެ.“ ޞަލާހުއްދީން އައްޔޫބީ ސިޓީފުޅެއް ނަންގަވާ އެންމެބޭފުޅުންނަށް ދައްކަވަމުން ވިދާޅުވިއެވެ. ”ނޫރުއްދީން ޒަކީ އަޅުގަނޑަށް މިސިޓީ ފޮނުއްވިތާ ހައެއްހަތެއް ދުވަސް ވެއްޖެއެވެ. އިސްލާމީ ޚިލާފަތް ތިން ބަޔަކަށް ބެހިފައިއޮތްކަމުގައި ޒަކީ ލިޔުއްވާފައި އެބައޮތެވެ.“ ބަޣްދާދުގެ މަރުކަޒީ ޚިލާފަތުގެ ދެވެރިންގެ ފަރާތްޕުޅުން ޚަލީފާއިންގެ އަސަރުފިލާ ހިގައްޖެއެވެ. ވުމާއެކު ޚަލީފާ އަލްހާސިދް ޚުދުމުޚްތާރު ވެރިއަކަށް ވެވަޑައިގެންފާނޭ ކަމުގައި ވިސްނާވަޑައިގެން ހުންނަވާށެވެ. ޞަލީބުންނާއި މުނާފިގުންގެ ކުޅޭ އެއްޗަކަށް ވެވަޑައިގެން އެމީހުންނާއި ބައިވެރިވެވަޑައިގަންނަވާކަށްވެސް ޚަލީފާ ފަސްޖެހިވަޑައެއް ނުގަންނަވައެވެ. ހަމަ އެކަނި ބަޣްދާދުގައި ޚިލާފަތް އޮތުމާއިމެދު އަޅުގަނޑު އެބަ ވިސްނަމެވެ. ދެންހުރި ކުދިކުދި ޚިލާފަތްތައް އުވާލުމާމެދުވެސް އަޅުގަނޑު އެބަވިސްނަމެވެ. ނަމަވެސް އެބޭފުޅުން އަޅުގަނޑުމެންނާއި ދެކޮޅަށް ރޭވުންތައް ރާއްވަވާފާނެތީ އަޅުގަނޑު ބިރުގަނެއެވެ. މިސްރުގެ ޚަލީފާގެ ރަސްކަން އެމަނިކުފާނުގެ ގަޑުވަރު ތެރޭގައި ހިފެހެއްޓޭތޯ މަސައްކަތް ކުރައްވަނީނަމަ އަޅުގަނޑު ލަޝްކަރާއި މުދަލުގެ އެހީ މަނިކުފާނަށް ފޮނުވާނަމެވެ. މިސުރުގެ އެތެރޭގެ ހާލަތު ރަނގަޅެއް ނޫނެވެ. ވީމާ، މިދެންނެވި ކަންތައްތަކަށްޓަކައި ރައްކައުތެރިވެގެން އުޅުއްވުމަކީ ކޮންމެހެން ބޭނުން ކަމެކެވެ. މިސުރުގައި އަދިވެސް ބަޣާވާތް ކުރާނެއެވެ. ވީމާ، ސޫދާނީންނާއި ދޭތެރޭ ސަމާލުވެވަޑައިގަންނަވާށެވެ.“ ސުލްޠާން އައްޔޫބީ ސިޓީފުޅު ނިންމަވާލައްވާފައި ވިދާޅުވިއެވެ. ”އަޅުގަނޑުމެންގެ ޚިލާފަތަކީ ހުދު އެތެކެވެ. އެކަމާއިމެދު ތިޔަބޭފުޅުންނަށް ޝައްކުވެވަޑައި ގަންނަވާތޯއެވެ؟ ޚަލީފާ އަލްހާލިދް ގަޑުވަރުން ނިކުމެވަޑައިގަންނަވަނީ ވިއްޔާ އަޅުގަނޑުމެންގެ ލަޝްކަރުގެ ދެބައިކުޅައެއްބައި މީހުން އެމަނިކުފާނުގެ ވަޑައިގެން ފެތުރިފައި ތިބެއެވެ. ޚަލީފާ ވަޑައިގަންނަވާ މަގުމަގުގައި ދޫލަތަކާއި ޗާދަރުތައް ފެތުރުމަށް މީސްތަކުންނަށް މަޖުބޫރު ކުރަމުން ގެންދެއެވެ. ޚަލީފާ ގަޑުވަރުން ނިކުމެވަޑައިގެންނެވުމުގެ ކުރިން އެމަނިކުފާނުގެ ބޮޑީގާޑުން ނިކުމެ ހުރިހާ އަންހެނުންނާއި ޒުވާން އަންހެން ކުދީން މަގުމައްޗަށް ނުކުމެ ޚަލީފާގެ ގައިކޮޅަށް މައުއުކުމަށާ، އެއަމުރަށް ކިޔަމަންނުވި ކޮންމެ މީހަކަށް އަދަބުލިބޭނޭ ކަމަށް ރަށުތެރޭގައި ގޮވާ އާންމުން ބިރުގަންނަވައެވެ. ޚަލީފާގެ އެކިއެކި ބުރުޖައްސަވާލެއްވުންތަކަށް ކުރެވޭ ޚަރަދު އެހާގިނައެވެ. އެފައިސާއިން އިސްލާމީ ރިޔާސަތުގެ ދިފާޢީ ބާރު ވަރުގަދަކޮށް ލަޝްކަރު ގިނަކުރުމަށް ޚަރަދުކުރުން މާރަގަޅުވާނެއެވެ. މިސުރުގެ އާންމުންނާއި މިސުރުގައި ދިރިއުޅޭ އީސާއީންނަށާއި އެހެނިހެން ޣައިރުމުސްލިމުންނަށް އަޅުގަނޑުމެން ޔަޤީން ކޮށްދެނީ އިސްލާމް ދީނަކީ ޝެހެން ޝާހްގެ ދީނެއް ނޫންކަމުގައެވެ. އެއީ ޢަރަބި ކަރައިގެ ސަހަރާތަކުގައި ދިރިއުޅޭ ނިކަމެތިންނާއި ދަޑުވެރިންނާއި، ޖަމަލު ގެންގުޅޭ މީހުންގެވެސް ދީންކަމެވެ. މިއީ އިންސާނުންނަށް އިންސާނިއްޔަތުކަމުގެ މަތިވެރި ދަރަޖަ ދެއްވި ދީންކަމެވެ. ﷲ ރުހިވޮޑިގެންވާ ދީން ކަމެވެ.“

”ޚާލީފާއާއި ދެކޮޅަށް ކަންތައްތައް ހިންގެވަން ފައްޓަވައިފިނަމަ މަނިކުފާނު ވެރިކަން ބޭނުންވެވަޑައި ގަންނަވައިގެން އުޅުއްވަނީ ކަމުގައި މީހުން ވާހަކަ ދައްކާނެއެވެ.“ ޝައްދާދު ވިދާޅުވިއެވެ.

”އިންސާނުން އަބަދުވެސް ތެދަށް ނަފްރަތު ކުރާނެއެވެ.“ ސުލްޠާން އައްޔޫބީ ވިދާޅުވިއެވެ. ”މިހާރަކަށްއައިސް ދޮގުގެބިންގާ މިހާ ބާރުގަދަވެގެން މިއުޅެނީ އެއްވެސް މީހަކަށް ހަގީގަތާއި ކުރިމަތިލާން ނުކެރިގެން ތެދުބުނުމަށް ފަސްޖެހޭތީއެވެ. ޙައްޤުގެ އަޑު މޭތަކަށް އޮބިގެން ހިގައްޖެއެވެ. ޝާހީ ހައިބަތުކަމާއި ޖާހު ފައުޅު ކުރެއްވުމަށްޓަކައި ރައްޔިތުންގެ ހިތްތަކުން ޤައުމީ ލޯބި ފުހެލައްވައިފިއެވެ. ރައްޔިތުން ހައިހޫނުކަންމަތީގައި ބައިތިއްބަވައިގެން އެބައިމީހުންގެ މައްޗަށް އަމުރު ހިންގެވުމަށްޓަކައި އަޅުވެތި ކަމުގެ ހިލިހިލާއިން ބަނދެ ހަފުސްކުރައްވަމުން ގެންދަވަނީއެވެ. ކައުއިތުރު ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމްގެ ޒަމާނުގާ ދުނިޔެއިން އަޅުވެތިކަން ނައްތަވާލައްވާފައި ވާކަމެއް އެފަދަ ރަސްރަސްކަލުން ދެނެ ވަޑައިގެން ނުވެއެވެ. މުސްލިމް ރަސްރަސްކަލުން އެބޭފުޅުންގެ ހިތްޕުޅުގެ އެދުންފުޅުތައް ފުރިހަމަ ކުރެއްވުމަށްޓަކާ އިސްލާމީ ޤައުމުތައް ދަށުދަރަޖައަށް ވައްޓަވާ ލައްވާފައިވާ މިންވަރީ އެބޭފުޅުން ޞަލީބީންނާއި ސުލްހަވެވަޑައިގެން ޞަލީބީންގެ އަތުން ފައިސާ އަތުލައްވަމުން ގެންދަވައެވެ….. ދަޑިވަޅަކަށް ފާރަވެރިވެގެން ތިބި ޞަލީބީން މުސްލިމް ރަސްރަސްކަލުންގެ ހިތްޕުޅުގެ އެދުންތައް ފުރިހަމަ ކޮށްދެމުން އިސްލާމީ ޚިލާފަތަށް މަޑުމަޑުން އަތްގަދަކުރަމުން ގެނަދަނީއެވެ… ޝައްދާދުއެވެ….. ދުޝްމަނުންގެ ވާހަކަ ޝައްދާދު ދެއްކެވީމުނޫންތޯއެވެ….. ދުޝްމަމުންނަކީ އަޅުގަނޑުމެން ބިރުގަންނަންވީ ބައެއްނޫނެވެ…..“

”ތަޢްރީފް ޙައްޤުވެގެންވާ މުހްތަރިމް އަމީރެވެ.“ ސިފައިންގެ ވެރިޔާގެ ނާއިބު އަލްނާޞިރު ވިދާޅުވިއެވެ. ”ދުޝްމަނުން ދެކެ އަޅުގަނޑުމެން ބިރެއްނުގަންނަމެވެ. އަޅުގަނޑުމެން ހަގުރާމައިގެ މައިދާނުގައި ތިއްބާ މުހްތަރިމް އަމީރު ދެކެވަޑައިގަންނަވާނެއެވެ. މުހާސިރާކޮށްގެން ހަގުރާމަ ކުރިއިރުވެސް އަޅުގަނޑުމެން ބިރެއް ނުގަނެއެވެ. ކަރުހިއްކުމާއި ހައިހޫނުކަމުގައި ހަގުރާމަ ކުރުމަކަށްވެސް އާޅުގަޑުމެން ފަހެއް ނުޖެހެމެވެ. އަޅުގަނޑުމެން މަދުމީސްކޮޅަކާއިގެން ޞަލީބުންގެ ބައިބޯ ލަޝްކަރު ބަލިކޮށް ދެރަކުރީމެވެ. މިހުރިހާ ތަނެއްވެސް މަނިކުފާނުދެކެވަޑައި ގަންނަވާނެއެވެ…… ނަމަވެސް މާތްއަމީރެވެ. މަނިކުފާނު ވިދާޅުވެފައިވާ އެންމެވާހަކަ ފުޅެއް މިވަޤުތު މަނިކުފާނަށް ހަދުމަފުޅުކޮށް އެރުވުމަށް އަޅުގަނޑު ބޭނުމެވެ. ކިތަންމެ މަދު މީސްކޮޅެއް ތިއްބަސް ބޭރުން އަންނަ ހަމަލާއެއް ހުއްޓުބިދާނޭކަމަށާއި ޤައުމުގެ ބަޔަކު ޤައުމަށް ހަމަލާއެއް ދީފިނަމަ ކިތަންމެ ގިނަ ބަޔަކު ނިކުތަސް އެ ހަމަލާއެއް ނުހުއްޓުވޭނޭ ކަމުގައި މުހްތަރިމް އަމީރު ވިދާޅުވީމުނޫންތޯއެވެ؟ – މާތްކަލާކޯއެވެ. އަމީރު މިސްރެވެ. ޤައުމުގެ އެންމެމަތީވެރިޔާ ޤައުމުގެ ދުޝްމަނަކަށް ވެވަޑައިގެންފިނަމަ މަނިކުފާނު ކުރައްވާނީ ކީއްތޯއެވެ؟ މަނިކުފާނުގެ ކަނޑިކޮޅު އުރައިން ދަންމަވައިގެންނެވޭކަށް ނޯންނާނެއެވެ. އެހެން ނޫންތޯއެވެ…“

”އަލްނާޞިރެވެ. ތިޔަވިދާޅުވީ ތެދުފުޅެކެވެ….“ ސުލްޠާން އައްޔޫބީ ވިދާޅުވިއެވެ. ”އަޅުގަޑުގެ ކަނޑި އުރައިގެ ތެރޭގައި އޮވެގެން ތެޅެނީއެވެ. އެކަމަކު ވެރިންނާ ދެކޮޅަށް އުރައިން ބޭރުވުމަކަށް އެކަޑިއެއް ނުރުހެއެވެ. ޤައުމުގެ ވެރިންނާއި ދޭތެރޭގައި އަބަދުވެސް އަޅުގަނޑުގެ ހިތުގާ އިހްތިރާމް އުފެދިފައި އޮވެއެވެ. ޤައުމުގެ ވެރިންނަކީ ޤައުމުގެ ހައިބަތުކަމުގެ ނިޝާނެވެ. ނަމަވެސް ވިސްނާވަޑައިގެން ބައްލަވާށެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ ވެރިޔާގެ ކިބައިގާ ހިކްމަތްތެރި ކަމާއި ހައިބަތުކަން އެބަހުރިތޯއެވެ؟- އަޅުގަނޑު މިދަންނަވަނީ ހަމައެކަނި ޚަލީފަތުލް ޢާޞިދްގެ ވާހަކައެއް ނޫނެވެ. ޢަލީ ބިން ސުފިޔާގެ އަރިއަހުގާ އައްސަވަބައްލަވާށެވެ. އެމަނިކުފާނުގެ ޖާސޫސުން ދުނިޔޭގެ ހުރިހާތަނަކުން ޚަބަރު ގެނެއެވެ. މޫސީލް، ޙަލްބު، ދިމިޝްޤް، މައްކާ، މަދީނާ މުނައްވަރާއިން ޖާސޫސުން ގެނެސްފައިހުރި ޚަބަރުތަކުން އެގޭ ގޮތުންވިއްޔާ އެއިން ކޮންމެތަނެއްގެ ވެރިޔަކުވެސް ޚުދްމުޚްތާރު ވެރިއެއްކަމުގައި ވެވަޑައިގެންފިއެވެ. މިގޮތުން އިސްލާމީ ޚިލާފަތް ބައިބަޔަށްބެހި އާރާއިބާރުކެޑިގެން ހިގައްޖެއެވެ. އިސްލާމީ ވެރިންނަކީ ޞަލީބީންގެ ޒާތީ ސިޔާސަތުގެ ކުޅިގަޑުކުޅޭބައެއް ކަމުގައި ހަދައިފިއެވެ. ރޫޅިގެން ގޮސްފައިވާ މުސްލިމް ޤައުމުތައް އެއްކުރަން މަސައްކަތްކޮށްފިނަމަ އަދިވެސް ބޮޑަށް ވިހުރުވިގެން ހިގައިދާނޭކަމުގެ ބިރު އަޅުގަނޑަށް އިހްސާސް ނުކުރެވެނީއަކީ ނޫނޭވެ. ނަމަވެސް އަޅުގަޑު ހާހެއް ނުވަމުއެވެ. ކަންބޮޑެއް ނުވަމެވެ. އަޅުގަނޑަށް ހީވާގޮތުން ތިޔަބޭފުޅުންވެސް ހާސްވެވަޑައެއްނުގަންނަ ވާނެއެވެ. ތިޔަބޭފުޅުން ތިޔަ ދެއްވި މަޝްވަރާއަށް އަޅުގަނޑު އިޙްތިރާމް ކުރާނަމެވެ. ނަމަވެސް މީގެފަހުން ޚަލީފާގެ އަރިއަހަށް އަޅުގަނޑުދާނީ ކޮންމެހެން ނުގޮސް ނުވާވަރުގެ މުހިއްމު ކަމެއް ޖެހުނީ މައެވެ. ހަމަބަލާ ފޮނުއްވާހާ ފަހަރަކު ނުދާނަމެވެ. ހުކުރު ޚުތުބާއިންވެސް ޚަލީފާގެ ނަންފުޅު ކަޑާލާނަމެވެ.“

ސުލްޠާން އައްޔޫބީ މިހެން ވިދާޅުވުމުން އެމަނިކުފާނު އަޅުއްވަން އެ ގަސްދު ކުރައްވާ ނުރައްކާތެރި ފިޔަވަޅަށް ތާއީދު ކުރައްވާ އެ މައްސަލާގައި އެބޭފުޅުންނަށް ވެވަޑައިގެންނެވެން އޮތްހާ އެހީ ފުޅެއް ވެވަޑައިގަންނަވާނޭ ކަމުގައި ވައުދުވެވަޑައިގެންނެވިއެވެ.

ޚަލީފާ އަލްހާޟިދް އެމަނިކުފާނުގެ ޚާއްސަ ކޮޓަރި ކޮޅެއްގައި އިންނަވަނިކޮށް ޤާޞިދު ކަލޭގެ ގޮސް ވަރަށް މހިއްމު ކަމެއްގާ މެނުވީ ގަޑުވަރަށް ވަޑައިގެންނެވޭ ވަރަށް ވުރެ މާއަވަދިނެތި އުޅުއްވާ ދުވަސްކޮޅެއް ކަމަށް ސުލްޠާން އައްޔޫބީ ވިދާޅުވިއެވެ.

”އަހަރެންގެ ގާތަށް ރަޖަބު ފޮނުވާށެވެ.“ ޚަލީފާ ވިދާޅުވާ ރަޖަބަކީ އެމަނިކުފާނުގެ ޚާއްސަ ބޮޑީގާޑުންގެ ކޮމާންޑަރެވެ. އޭނާގެ މަޤާމް ސިފައިންގެ ވެރިޔާގެ ނާއިބާ އެއްވަރެވެ. އެނާ މިސްރުގެ ލަޝްކަރުގެ އޮފިސަރަކަށް ހުއްޓާ ބޮޑީގާރޑުންގެ ކޮމާންޑަރުކަން ދެއްވީއެވެ. އޭނާ ޚަލީފާގެ ބޮޑީގާޑުން ކަމުގައި ސޫދާންގެ ޙަބުޝީން ހޮވައިގެން ނަގާފައިވެއެވެ. އެއީ ސުލްޠާން އައްޔޫބީއާއި ދެކޮޅަށް ޚަލީފާއާ އެއްކޮޅަށް ތިބޭބައެކެވެ.

ޤާޞިދުކަލޭގެ ސުލްޠާން އައްޔޫބީ ދެއްވި ޖަވާބާއިގެން އައިއިރު ޚަލީފާގެ ޚާއްސަ ކޮޓަރިކޮޅުގައި އުންމު ޢަރާރާވެސް އިންނެވިއެވެ. ސުލްޠާން އައްޔޫބީގެ ޖަވާބުއިވިވަޑައިގަތުމުން ޚަލީފާގެ އަރިއަހުގައި ދެންނެވިއެވެ.

”ސުލްޠާން އައްޔޫބީއަކީ މަނިކުފާނުގެ ނޯކަރެކެވެ. އެކަމަކު މަނިކުފާނު އޭނާ ތިޔަ ގެންގުޅުއްވަވަނީ އިސްތަށީފުޅުގާ ވަޑުވައިގެންނެވެ. ސިފައިން ފޮނުއްވައިގެން ރަސްމީގޮތުގައި އޭނާ ނެގެންނަވާން ތިޔައުޅުއްވަނީ ކީއްވެގެންތޯއެވެ؟“

”އެކަމުގެ ނަތީޖާ މާރަގަޅެއް ނުވާނެއެވެ. ހަރުކަށި ޢަމަލެއް ނުކުރެވިގެން މިއުޅެނީ އެހެން ވެގެންނެވެ.“ ގަދަކޯފާއާއެކު ހަލީފާ ވިދާޅުވިއެވެ. ”ލަޝްކަރު އޮތީ އޭނާގެ ބާރުގެދަށުގައެވެ. ވީމާ އޭނާ ނުރުހޭގޮތަކަށް އަހަރެން ޢަމަލު ކޮށްފިނަމަ އަހަރެންނާއި ދެކޮޅަށް އޭނާ ލަޝްކަރުގެ ބޭނުން ކޮށްފާނެއެވެ.“ އެހާތަނުން ރަޖަބުއައިސް ޚަލީފާއަށް އަދަބު އަދާކޮށް ކުރުނީސްކޮށްފިއެވެ.  ވީމާ ރަޖަބު ފެނިވަޑައިގަތުމުން އެނާއާއި ދިމާއަށް އެބުރިވަޑައިގެން ޚަލީފާ ވިދާޅުވިއެވެ. ”އެއީ ނުކިޔަމަންތެރިކަންބޮޑު މީހެއްކަން ކުރިންވެސް އަހަރެންނަށް އެގެއެވެ. ނަމަވެސް މިހާރު މިދެން އޭނާގެ ކަންތައް އިންތިހާއަށް ހިގައްޖެއެވެ. އަހަރެން ބަލާ ފޮނުވީމާ މުހިއްމު ކަމެއް ނެތިއްޔާ ނުދެވޭނޭ ކިޔާފައި އައުމަށް އިންކާރު ކޮށްފިއެވެ. އަހަރުމެންގެ އަމުރަކީ މާނައެއްނެތް އަމުރެއް ކަމުގައި ބުނެފިއެވެ. އެކަމަކު އަހަރެން އޭނާ ބަލާފޮނުވީ ނުލާހިކު ބޮޑުކަމެއްގައެވެ.“ ޚަލީފާ ކޯފާއިސްވެފައި އިންނެވިލެއް ބޮޑުކަމުން އެމަނިކުފާނުގެ ލޭފޮދަށާއި އަޑުފުޅު ތުރުތުރުއަޅާ ހިތްޕުޅާއި ދިމާގައި ހިފަހައްޓަވާ ލައްވަން ޖެހިވަޑައިގެންނެވިއެވެ. މޫނުފުޅުގެ ކުލަ ފަނޑުވެ ވަރުފުޅު ދެރަކަމުގެ ޢަލާމާތްތައް ފެނިގެންދިޔައެވެ.

”އަހަރެންނަކީ ބަލިމީހެއްކަން އެ ނަސީބުކުޑަމީހާއަކަށް ނޭގުނެވެ. އަހަރެންގެ ހިތް އަހަރެންގެ ހާއްސަތުތަކަށް އެހީއެއް ނުވެއެވެ. ގަދަރުޅިއަކީ އަހަރެންގެ ސިއްހަތަށްޓާކާ ނުރައްކަލެކެވެ. އަހަރެން އަބަދުވެސް މިއިންނަނީ ބަލި ހާލާއިމެދު ފިކުރު ބޮޑުވެ މޮޅިވެފައެވެ. އެކަމަކު އެއިން އެއްވެސް ކަމަކާއި އެނާ ކަންބޮޑެއް ނުވެއެވެ. އޭނާ އުޅެނީ އަވަދިނެތި މަސައްކަތުގަ ޔޯލައެވެ.“

”މަނިކުފާނު އައްޔޫބީ ބަލާ ފޮނުއްވީ ކޮންކަމަކާތޯއެވެ؟“ ރަޖަބު ދެންނެވިއެވެ. ”އެކަމަކަށް އަޅުގަނޑަށް އަމުރުކުރައްވާށެވެ.“

”އަހަރެން އޭނާބަލާ ފޮނުވީ އޭނާގެ މައްޗަށްވެސް ވެރިއަކު ހުރިކަން އަންގަންވެގެންނެވެ.“ މޭފުޅުގައި އަތްޕުޅު އަޅުއްވައިގެން ކުކުރާވަޑައިގަންނަވަމުން ޚަލީފާ ވިދާޅުވިއެވެ. ”އޭނާ ޚުދުމުޚްތާރު ވެރިއަކަށްވާން މަސައްކަތް ކުރާކަމުގައި އަހަރެންގެ ގާތުގައި ރަޖަބު ބުނީމެއްނޫންހެއްޔެވެ؟ އެކި ފަހަރުމަތިން އަހަރެން އޭނާ ބަލާ ފޮނުވާ ސަބަބަކީ އޭނާގެ ދަރަޖައާއި އޭނާގެ މަޤާމް އަންގައިދިނުމަށެވެ. މުހިއްމު ބޭނުމެއް ނެތި އޭނާ ބަލާ ފޮނުވައިގެން ނުވަނީހެއްޔެވެ؟“

”ކޯފާވެވަޑައި ނުގަތުމަށް ސަތޭކަފަހަރު މަނިކުފާނު އަރިއަހުގައި ދަންނަވައިފީމެވެ.“ ރާތަށި ކޮޅެއް ޚަލީފާގެ ތުންފަތްޕުޅުގައި ޖައްސަވަމުން އުންމު ޢަރާރާ ދެންނެވިއެވެ. ”ކޯފާއަކީ މަނިކުފާނުގެ ހިތްޕުޅާއި ހަށިކޮޅަށް ރަގަޅު އެއްޗެއް ނޫނެވެ.“ ކުޑަ ދަޅެއްގައިހުރި ކުޑިއަކުން ކުޑިކޮޅެއް ޚަލީފާގެ އަނގަފުޅަށް އަޅުއްވާފައި ފެންފޮދެއް އަރުވަމުން އުންމު ޢަރާރާ ދެންނެވިއެވެ.

”ކަމަނާ ނެތްނަމަ އަހަރެންގެ ހާލަކީ ކޮބައިހެއްޔެވެ؟“ އުންމު ޢަރާރާގެ އިސްތަށިފުޅާއި ކުޅެވަޑައިގަންނަވަމުން ޚަލީފާ ވިދާޅުވިއެވެ. ”އެންމެންވެސް ބޭނުންވަނީ އަހަރެންގެ މުދަލެވެ. ލޯބިވަނީ އަހަރެންގެ މަޤާމްދެކެއެވެ. އަހަރެންގެ މަސްގަޑުދެކެ ލޯބިވާ އެންމެ އަންބަކުވެސް ހަމަނެތެވެ. މީހުން ތިބުމާއެކުވެސް މިއޮއްހުރިހާ ދުވަހު އަހަރެން އުޅުނީ ވަރަށް އެކަނިވެރި އުޅުމެކެވެ. އެކަމަކު ކަމަނާ ލިބުނުފަހުން އެކަނިވެރިކަން ފިލައިފިއެވެ. ކަމަނާއަކީ އަހަރެންނަށްޓަކައި ހޫރެއްފަދަ އަންހެނެކެވެ.“ އުންމު ޢަރާރާގެ އުނަގަޑުގައި ޚަލީފާ ހިފަހައްޓަވާ ލެއްވެވިއެވެ.

”ޚަލީފާ އަލްމުސްލިމީންއެވެ.“ ރަޖަބު ދެންނެވިއެވެ. ”މަނިކުފަނަކީ ހިތްޕުޅުމަޑުމައިތިރި ހެޔޮލަފާ އިންސާނެކެވެ. ސުލްޠާން އައްޔޫބީ އެކަހަލަ ކުށްތައް ކުރައްވަމުން އެގެންދަވަނީވެސް މަނިކުފާނުގެ ހެޔޮފުޅުކަމުންނެވެ. ސުލްޠާން އައްޔޫބީއަކީ އަރަބި ނަސްލުގެ ބޭފުޅެއް ނޫންކަންވެސް މަނިކުފާނު ހަދުމަފުޅު ނެތިކުރައްވައި ފީމުއެވެ. އެމަނިކުފާނަކީ ކުރުދީއެކެވެ. އެފަދަ ބޭފުޅަކަށް އެހާމަތީ މަޤާމެއްދެއްވީ ކޮންވެރިއެއް ބާވެއޭ ހީވެ އަޅުގަނޑު ވިއެވެ. އައްޔޫބީގެ ކިބައިގާ ރަގަޅު ސިފަފުޅެއް ހުރިނަމަ އެސިފަފުޅަކީ ހަގުރާމަވެރިކަމެވެ. ޝައްކެއްނެތެވެ. އެމަނިކުފާނަކީ ހަގުރާމައިގެ މައިދާނުގެ އުސްތާޒެކެވެ. ހަގުރާމަ ކުރައްވާށާއި ހަގުރާމަ ކުރުވަން އެމަނިކުފާނު މޮޅަށް ދެނެވަޑައި ގަންނަވައެވެ. އެކަމަކު އެއީ މިސުރުގެ ވެރިކަން ހަވާލުކުރާފަދަ މުހިއްމު ސިފަފުޅެއް ނޫނެވެ….. ސޫދާނުގެ އެއޮއްބޮޑު ލަޝްކަރާއި އެތިބަ ތަޖުރިބާކާރު ސިފައިންތައް ވިއްސިވިހާލި ކުރައްވައިފިއެވެ. މިސުރުގައި ސޫދާނީ ލަޝްކަރާއި ނާޖީއާއި އަދުރޫސްފަދަ ސިފައިންގެ ވެރިން ތިއްބެވިއިރު މަނިކުފާނު ގެންގުޅުއްވާ ކުއްތާއަށްވެސް ރައްޔިތުން ސަޖިދަ ކުރެއެވެ. ސޫދާނީ ލަޝްކަރުގެ ވެރިން ތިއްބެވިއިރު މަނިކުފާނުގެ ވެރިކަމުގެ ކޮއިލުގެ އޮޅިކޮޅުގެ މަތީގައި އަބަދުވެސް ތައްޔާރަށް ތިބެއެވެ. ނަމަވެސް މިހާރު ކުރަނީ ކީއްތޯއެވެ. މިހާރު މަނިކުފާނުގެ ދަށުން ހުންނަވާ ވެރިއަކު ބަލާ ފޮނުއްވީމާ އެންމެ ކުޑަމިނުން މިހާތަނަށް ވަޑައިގަތުމަށް އެކުރައްވަނީ އިންކާރެވެ.

”ރަޖަބެވެ.“ ކުއްލިއަކަށް ޚަލީފާވެސް ހަޅޭއްފުޅު ލައްވާގަންނަވައިފިއެވެ.“ ”ކަލެއަކީ ބޮޑު ކުއްވެރިއެކެވެ.“

ޚަލީފާ މިހެން ވިދާޅުވުމުން ރަޖަބު ގަތްބިރުން މޫނު ހުދުވެގެން ދިޔައެވެ. އުންމު ޢަރާރާވެސް ސިހިވަޑައިގެންފައި ޚަލީފާއާއި ދުރަށްޖެހިވަޑައިގެންނެވިއެވެ.

”އަހަރެން ކަމަނާ ބިރުގެންނެވީ ހެއްޔެވެ؟ އެހެނެއް ނޫނެވެ. ދެއަހަރު ފަހުން އަހަރެންގެ ކުރީގެ ލަޝްކަރާއި އެ ލަޝްކަރުގެ ވެރިންނަކީ ރަގަޅު ބައެއްކަމަށް ތިޔަބުނެދެނީ ކީއްވެގެންތޯ ރަޖަބުކުރެން އަހަން އަހަރެން ބޭނުންވަނީއެވެ. ތެދެކެވެ. އެއީ އަހަރެންނަށް ވަފާތެރިބައެކެވެ. އެކަމަކު ސުލްޠާން އައްޔޫބީ ތައްޔާރު ކުރައްވާފައިވާ ލަޝްކަރަކީ މިސުރުގެ ޚިލާފަތަށް ވަފާތެރިބައެއް ނޫނެވެ. އެކަން އަހަރެންނަށްވެސް އެގެއެވެ. މާކުރިއްސުރެ ރަޖަބަށްވެސް މިކަން އެގޭނެއެވެ. އެހެންނޫން ހެއްޔެވެ. ރަޖަބެވެ. އަގައިން ނުބުނީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟- އަމީރު މިސްރުގެ އެމަނިކުފާނުގެ ބިންގާ މިސުރުގައި ގަދަކުރެއްވާ އަހަރެންގެ ހުރުމަތް ކެޑުއްވިފަހުން އެމަނިކުފާނަކީ ޚަލީފަތާއި ދެކޮޅު ބަޣީ ދުޝްމަނެއްކަން އަހަރެންގެ ގާތުގައި ތިޔަބުނަނީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟“

”މަނިކުފާނުގެ ކޯފާއަށް އަޅުގަނޑު ބިރުގަންނަމެވެ.“ ރަޖަބު ދެންނެވިއެވެ. ”ސުލްޠާން އައްޔޫބީއަކީ ބަޣްދާދުގެ ޚިލާފަތުން އިންތިޚާބު ކުރައްވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ. އެކަން ހިގާފައިވަނީ މަނިކުފާނުގެ މަޝްވަރާގެ މަތިން ނޫންކމެއްވެސް އަޅުގަޑަކަށް ނޭގެއެވެ. ވީމާ ޚިލާފަތުން ކުރައްވާފައިވާ އިންތިޚާބަކާއި މެދު އެއްޗެއް ދެންނެވުމުގެ ހިތްވަރެއް އަޅުގަނޑުގެ ކިބައަކު ނެތެވެ. ނަމަވެސް އަމީރު މިސްރުގެ ކުށްވެރިކަމާއި ނުކިޔަމަންތެރިކަމުގެ ސަބަބުން މަނިކުފާނުގެ ހިތްޕުޅަށްކުރި ފުން އަސަރުގެ ސަބަބުން މަނިކުފާނުގެ ސިއްޙަތަށް ލިބެމުންދާ ގެއްލުންފެނުނީމާ އަޅުގަނޑުގެ ދޫ ހިމޭނުން ބާއްވައިގެން މިއަދު އަޅުގަނޑަށް ނުހރެވުނީއެވެ. މަނިކުފާނުގެ ކުރިފުޅު މަތީގައި ސުލްޠާން އައްޔޫބީ ކުށްކުރައްވާތަން ފެންނަމުން ދާތީ އެކަމުގައި ހުރި ނުރައްކާތެރިކަން މަނިކުފާނަށް ދެންނެވުމަކީ ވާޖިބެއް ކަމުގައި އަޅުގަނޑު ދެކެމެވެ.“

”މިހާރު ޠަބީޢަތް ހަމަޖެހިއްޖެ ތޯއެވެ؟“ އުންމު ޢަރާރާގެ ކޯތާފަތްޕުޅު ޚަލީފާގެ މޫނުފުޅުގައި ހާއްކަވަމުން އެކަމަނާގެ އިގިލިފުޅުތައް ޚަލީފާގެ އިގިލިފުޅުތަކާއި ލާމައްސަވަމުން ސުވާލު ކޮށްލެއްވިއެވެ.

”ކަމަނާގެ ލޯބީގެ އަސަރު ކުރަވަރަކަށް ބޭހަކުން އަހަރެންނަކަށް އަސަރެއް ނުކުރެއެވެ.“ އުންމު ޢަރާރާގެ ދަތްދޮޅީގައި އަތްޕުޅު ޖައްސަވާ ލައްވަމުން ޚަލީފާ ވިދާޅުވިއެވެ. ”މާތްﷲ ކަމަނާއަށް ދެއްވާފައިތިޔަވާ ރީތިކަމާއި ޖަޒުބާތަކީ އަހަރެންގެ ކޮންމެ ބައްޔަކަށްޓަކާ ފަރުވާއެކެވެ.“ މިހެން ވިދާޅުވެފާ އުންމު ޢަރާރާގެ އިސްތަށިފުޅު ގެންނަވާ ޚަލީފާގެ މޭފުޅުގާ ޖައްސަވާލައްވަމުން ރަޖުބު އާއި ދިމާއަށް އެބުރި ވަޑައިގެންފައި ޚަލީފާ ވިދާޅުވިއެވެ. ”ޤިޔާމަތް ދުވަހުން އަހަރެން ސުވަރުގެއަށް ފޮނުއްވާއިރު ހޫރެއްގެ ބަދަލުގައި އުންމު ޢަރާރާ އަހަރެންނަށް ދެއްދުމަށް ﷲގެ ހަޒްރަތުގައި އަހަރެން ދަންނަވާނަމެވެ.“

”އުންމު ޢަރާރާގެ ކިބައިގާ ހުރި ރަގަޅު ސިފަފުޅަކީ ހަމައެކަނި ރީތިކަމެއްނޫނެވެ.“ ރަޖަބު ދެންނެވިއެވެ. ”އެކަމަނާއަކީ ވިސްނުންފުޅުތޫނު ހުޝިޔާރު ބޭފުޅެއްވެސްމެއެވެ. މަނިކުފާނުގެ ހަރަމްއަކީ ނުބައިރޭވުންތަކުގެ މަރަކަޒަކަށް ވެފާވަނިކޮށް އެކަމަނާ ވަޑައިގެން އެކަންވެސް ހަމައަކަށް ގެންނަވައިފިއެވެ. މިހާރު އެއްވެސް އަންހެނަކު ނުވަތަ އަހުލުބައިތަކަށް ޚިލާފަތާއި ދެކޮޅަށް އެއްވެސްކަހަލަ ގަޑުބަޑެއް އުފައްދާކަށް ނުކެރޭނެއެވެ.“

”މާތްވެގެންވީ ޚަލީފާއެވެ. ރަޖަބުގެ ވާހަކަ ރަގަޅަށް އައްސަވާ ސުލްޠާން އައްޔޫބީގެ ކަންތައް ހަމައަކަށް ގެންނަވާށެވެ.“ ސުލްޠާން އައްޔޫބީއާއި ބެހޭ ގޮތުން ރަޖަބު ވާހަކަ ދައްކަމުންގޮސް ހުއްޓާލުމުން ޚަލީފާގެ އަރިއަހުގައި އުންމު ޢަރާރާ ދެންނެވިއެވެ.

”އާނ! ރަޖަބުއެވެ. ކަލޭ ތިޔަބުނަނީ ކީކޭހެއްޔެވެ؟“ ޚަލީފާ ވިދާޅުވިއެވެ.

”ސުލްޠާން އައްޔޫބީއާއި ދެކޮޅަށް ދައްކާ ވާހަކަތަކާއި ޚިލާފަތް ނުރުހިވަޑައިނުގެންފާނޭތީ ބިރުން އަޅުގަނޑު އަނގަ ހިމޭނުން ލައިގެން ހުރީއެވެ.“ ރަޖަބު ދެންނެވިއެވެ. ”ތެދުފުޅެކެވެ. ސުލްޠާން އައްޔޫބީއަކީ ރަގަޅު ހަގުރާމަވެރިއަކަށް ވެދާނެއެވެ.“

”އޭނާގެ ކިބައިގައި ހުރި ހަމައެކަނި އަހަރެންރުހޭ ސިފައަކީ ތިޔައީއެވެ. އޭނާ ހަގުރާމައިގެ މައިދާނުގައި އިސްލާމީ ލަޝްކަރު ފަސްޖެހުނަކަ ނުދެއްވައެވެ.“ ޚަލީފާ ވިދާޅުވިއެވެ. ”އަހަރެން ބޭނުންވަނީވެސް ހަގުރާމައިގެ މައިދާނުގައި އިސްލާމުންގެ ނަން ވިދުވާލުމަށްޓަކާ ސުލްޠާން އައްޔޫބީ ކަހަލަ ހަގުރާމަވެރި ހުނަރުވެރި ސިފައިންނެވެ.“

”ކުށް މަޢާފް ކުރެއްވުން އެދެމެވެ.“ ރަޖަބު ދެންނެވިއެވެ. ”ޚަލީފާ ހަލީލްއެވެ. ހިލާފަތުގެ ފަރާތުން އަޅުގަނޑުމެން ފަދަ މީހުން ހަގުރާމައިގެ މައިދާނުގައި ކުޅަދާނަކަން ދައްކާވަރެއް ނުބައްލަވައެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ ހަގުރާމަވެރިކަން އަޖުމައެއް ނުބައްލަވައެވެ. ޞަލާޙުއްދީން އައްޔޫބީ ހަގުރާމަ ކުރައްވަނީ ޚަލީފާގެ ޤަދަރާއި ހައިބަތުކަން ހިފެހެއްޓުމަށްޓަކައެއްނޫނެވެ. އަދި ކީއްތޯއެވެ. އެމަނިކުފާނު ހަގުރާމަ ކުރައްވަނީ ހަމައެކަނި އެމަނިކުފާނަށް ޤަދަރާއި ރީތިނަން ހޯއްދެވުމަށްޓަކައެވެ. ކޮންމެފަދަ މަޤާމްއެއްގައިވެސް މިހެން ދަންނަވަން އަޅުގަނޑަށް ކެރިދާނެއެވެ. ލަޝްކަރުގެ އެންމެ ދެރަމީހާއިން ފެށިގެން ލީޑަރުންނަށް ދަންދެންވެސް މިއީ ތެދެއްކަން ދަންނާށެވެ. ހައްދެއްނެތްފަދަ ބޮޑު ޚިލާފަތަށްޓަކާ ހަގުރާމަ ކުރަމުން ގެންދިއުމަށް ސުލްޠާން އައްޔޫބީ އަބަދުވެސް ލަޝްކަރަށް އަމުރުކުރައްވަމުން ގެންދަވައެވެ. އެއިންއޭގެ އެއްޗަކީ އެފަދަބޮޑު ޚިލާފަތެއްގެ ވެރިކަން ކުރެއްވުމުގެ ހުވަފެންފުޅު އައްޔޫބީ ދެކެވަޑައިގަންނަވާކަމެވެ. މިހުވަފެންފުޅު ސީދާ ކުރެއްވުމަށްޓަކާ އައްޔޫބީގެ ބުރިކަށިފުޅު ހިމާޔަތްކޮށްދެއްވަނީ ނޫރުއްދީން ޒަކީއެވެ. އައްޔޫބީގެ ބާރު ގަދަކުރެއްވުމަށްޓަކައި ހަގުރާމަވެރި ދެހާސްސަމާރުންނާއި ދެހާސް ފިޔާދާއިންގެ ލަޝްކަރެއް ވަރަށް ފަހުންވެސް ނޫރުއްދީން ޒަކީ ފޮނުއްވައިފިއެވެ. ވިސްނާވަޑައިގެން ބައްލަވާށެވެ. ނޫރުއްދީން ޒަކީ މިއެހީފުޅު ފޮނުއްވެވީ މިސުރުގެ ޚިލާފަތުގެ ޚަލީފާގެ ހުއްދަ ހޯއްދަވައިގެންތޯއެވެ؟ ބަޣްދާދުގެ ޚިލާފަތުގެ ފަރާތުން މަނިކުފާނާއި މަޝްވަރާކޮށް ޚިޔާލުފުޅެއް ހޯދުމުގެ ގޮތުން މުޝީރަކު އައިތޯއެވެ؟ ވީކަމެއް ވެގެންދިޔައީ ވާކަމެއް ވަމުންދަނީ މަނިކުފާނަށް ދަންނަވާ އަމުރުފުޅު ހޯދައިގެނެއްނޫނެވެ.“

”ރަޖަބު ތިޔަބުނަނީ ތެދެކެވެ.“ ޚަލީފާ ވިދާޅުވިއެވެ. “ އޭނާވެސް ކުރަނީއަކީ އަހަރެން ކުރެން އަހާފައެއްނޫނެވެ.  ބަޣްދާދުންނަޢި އެފަދަބޮޑު އެހީ އަބުރާފޮނުލާކަން އަހަރެންނަށް އެގުނީވެސް އަދި ކިރިޔާއެވެ.“

”އެހީ އަބުރާ ފޮނުވާނުލެވުނު ގޮތަކީ އެއީ މިސުރުގެ މައްޗަށް ބާރުގަދަ ކުރެއްވުމަށްޓަކައި ސުލްޠާން އައްޔޫބީއަށް އެރުވުނު އެހީފުޅަކަށް ވާތީއެވެ.“ ރަޖަބު ދެންނެވިއެވެ. ”އަދި އެއީ މިސުރުގެ ކުރީގެ ލަޝްކަރުގެ ސިފައިން ސަލާމްދޭމީހުނަށް ހެދުމަށްޓަކައި ފޮނުވުނު އެހީއެއްވެސް މެއެވެ. ނާޖީ، އަދުރުޝް، ޔަޒްވާން، އަބީ އާޒަރު، ފަދަ ކޮމާންޑަރުންތައް ކޮބައިތޯއެވެ. ފަހަރެއްގައިވެސް މިކަމާމެދު މަނިކުފާނު ވިސްނާވަޑައިގެންނެވީމުތޯއެވެ؟ ސުލްޠާން އައްޔޫބީ މިހުރިހާ ކޮމާންޑަރުންވެސް ސިއްރުގޮތުގައި ޤަތުލު ކުރައްވައިފިއެވެ. ޤަތުލު ކުރެވުނު މީހުންގެ ތެރޭގައި އެންމެ މުހިއްމު އަށް ކޮމާންޑަރުން ހިމެނެއެވެ. އެމީހުންގެ ކުށަކީ ހަމައެކަނި ޞަލާޙުއްދީން އައްޔޫބީއަށް ވުރެ އެމީހުން ހެވިކަމަށް މޮޅުވެ ކުޅަދާނަވުމެވެ. އެޤަތުލުތަކުގެ ކުށް އެޅޭނީ ކޮންބޭފުޅެއްގެ އިސްތަށިފުޅުގައިތޯއެވެ. އެ މީހުން ޤަތުލު ކުރެއްވީ ޚިޔާނާތްތެރިވުމާއި ސަރުކާރާއި ދެކޮޅަސް ބަޣާވާތް ކުރުމުގެ ކުށުގައި އެއެންމެން ޤަތުލުކުރުމަށް މިސުރުގެ ޚަލީފާގެ އަމުރުފުޅަށް ކަމުގައި މަތީދަރަޖައިގެ ވެރިންގެ ޖަލްސާއެއްގައި ސުލްޠާން އައްޔޫބީ ވިދާޅުވިއެވެ.

”ދޮގެކެވެ.“ ވަރަށްބޮޑަށް ކޯފާއިސްކުރައްވާ ޚާލީފާ ވިދާޅުވިއެވެ. ”ބޮޑު ދޮގެކެވެ. އެއެންމެންނަކީވެސް ޚިޔާނާތްތެރިން ކަމުގައި އަހަރެންގެ ގާތުގައި ވިދާޅުވީ ޚުދު ޞަލާޙުއްދީން އައްޔޫބީއެވެ. އެމަނިކުފާނު މިހެން ވިދާޅުވީމާ ހެކިންގެ ޚަޒިރުގައި އެމީހުންގެ މައްޗަށް ޝަރީޢަތް ހިންގުމަށް އަހަރެން އަމުރު ދިނީމެވެ.“

މަނިކުފާނު ތިޔަފަދައިން އަމުރުފުޅު ދެއްވީމާ ޝަރީއަތް ކުރެއްވުމަކާއިނުލާ އެމަނިކުފާނު އަމިއްލަފުޅަށް ހުކުމް ކުރެއްވީއެވެ. އެކަމަކު އެ ހުކުމަކީ މިސުރުގެ ޚިލާފަތުގެ ސިއްކަފުޅާއި ނުލާ މުޅިންބޭކާރު އެއްޗެކެވެ.“ ރަޖަބު ދެންނެވިއެވެ. އެ ބަދު ނަޞީބު ކޮމާންޑަރުންގެ ކުށަކީ ޞަލީބީ ރަސްރަސްކަލުންނާއި ރަހްމަތްތެރިކަން އުފައްދައިގެން އުޅުމެވެ. އެމީހުން ޞަލީބީ ރަސްރަސްކަލުންނާއި ގުޅުން އުފައްދައިގެން އުޅެނީ މުޅިން އެހެން ސަބަބަކަށްޓަކައެވެ. އެބައިމީހުންގެ މަޤްސަދަކީ އެ ރަސްރަސްކަލުންނާއި ވާހަކަ ދައްކާ މަޝްވަރާކޮށްގެން ހަގުރާމަ ހުއްޓުވުމެވެ. އެއަށްފަހުގައި އަޅުގަނޑުމެންގެ ރައްޔިތުންނަށް އުފަލާއި އަރާމާއި އަމަންއަމާންކަން ހޯދައި ދިނުމެވެ. ސާހިބާ ޤަބޫލުފުޅު ނުކުރެއްވިޔަސް ޙަޤީޤަތުގައި ޞަލީބީންނަކީ އަޅުގަނޑުމެންނާއި ދުޝްމަން ބައެއްނޫނެވެ. އެމީހުންގެ ހަގުރާމަވެރި ބާރުތައް އެހާވަރުގަދަ ކުރުމުގެ ބޭނުމަކީ ނޫރުއްދީން ޒަކީއާއި ޝެރުކޯހުފަދަ މުސްލިމް ރަސްރަސްކަލުން އެބައިމީހުންނާއި ހަމަލާ ދީފިނަމަ ދިފާއު ކުރެވޭފަދަ ބާރުހޯދުމެވެ. ޝޭރުކޯހު އަވަހާރަވީ އެމަނިކުފާނުގެ މަޤާމްއަށް ސުލްޠާން އައްޔޫބީ އިސްކުރައްވާފައެވެ. މިހާރު އައްޔޫބީ އެހިންގަވަނީ ޝޭރުކޯހު ކޮށްޓަވައިދެއްވި މަގުންނެވެ. ޝެރުކޯހުގެ މުޅި އުމުރުފުޅު ހޭދަކުރެއްވީ ޞަލީބީންނާއި ހަގުރާމަ ކުރައްވައިގެން މުސްލިމުންގެ ދުޝްމަނުން އުފައްދަވާ އިތުރު ކުރެއްވުމުގައެވެ. ޞަލާޙުއްދީން އައްޔޫބީގެ ބަދަލުގައި މިސުރުގެ އަމީރުގެ މަޤާމްއަށް އެހެންބޭފުޅަކު އިސްކުރައްވި ނަމަ ޞަލީބީ ރަސްރަސްކަލުން މިއަދު ތިއްބަވާނީ މަނިކުފާނުގެ ރަހްމަތްތެރީންގެ ގޮތުގައެވެ. ޚިލާފަތުގެ ދަރުބާރުގައެވެ. މިހާރު ހިގަމުންމިދާ ހަގުރާމައާއި ލޭ އޮހޮރުވުމެއް ނުހިގާނެއެވެ. މަނިކުފާނުގެ އެފަދަ ކުޅަދާނަ ސިފައިންގެ ވެރިޔާ ޤަތުލުވެ އޭނާގެނަން މާޒީގެ ފުސްކަމުގެ ތެރެއަށް ގެއްލިގެނެއް ނުދާނެއެވެ.“

”އެކަމަކު ރަޖަބެއެވެ.“ ޚަލީފާ ވިދާޅުވިއެވެ. ”ޞަލީބީންގެ ކަނޑުގެ ލަޝްކަރެއް ރޫމްގެ ކަނޑުގެ ތެރެއިން އައިސް އަހަރެމެންނާއި ހަމަލާ ދިންކަން އެއީ ޙަޤީޤަތެއް ނޫން ހެއްޔެވެ؟“

ޞަލާޙުއްދީން އައްޔޫބީ ރޭއްވެވި ވަރުގަދަ ރޭއްވަވުމެއްގެ ސަބަބުން ޞަލީބީން އެމީހުންގެ ދިފާޢުގައި ކުރިން ހަމަލާ ދިނުމަށް މަޖުބޫރުވީއެވެ.“ ރަޖަބު ދެންނެވިއެވެ. ”އެހަގުރާމަ ހިގުމަށް މެދެވެރިކުރެއްވީ ޞަލާޙުއްދީން އައްޔޫބީ ކަމުގައިވާތީ ޞަލީބީ ލަޝްކަރު އަންނަކަން މާކުރިއްދުރެ އެމަނިކުފަނަށް އޮތީ އެގިވަޑައިގެންފައެވެ. އެހާ ކުރިން ޞަލީބީންގެ ހަމަލާތައް ހުއްޓުވާލުމާއި ދިފާޢު ކުރެއްވުމުގެ އިންތިޒަމް ކުރައްވަން އެމަނިކުފާނަށް އެގިވަޑައިގެންނެވީ އެހެން ވެގެންނެވެ. މާފަހުންވާން އޮތްކަމެއް އެގިވަޑައިގަންނަވާކަށް ޞަލާޙުއްދީން އައްޔޫބީއެކީ މަލާއިކަތެއް ނޫނެވެ. އެފަހަރު އެމަނިކުފާނު ކުޅުއްވީ އެތަކެއް ހާސް ޅަދަރީން ޔަތީމުވެ، އެތަކެއްހާސް އަންހެނުން ހުވަފަތްވެގެން ދިޔަ ނުރައްކާތެރި ކުޅިގަޑެކެވެ. އެހަގުރާމައިގެ ފަހުން ވާރު ޚަރާޖު ނެންގެވުމުގެ ހުއްދަ އެމަނިކުފާނުގެ އަރިއަހުން ޞަލާޙުއްދީން އައްޔޫބީ ހޯއްދެވީ އަޅުގަނޑުގެ ހާޒިރުގައެވެ. ދެން ހަގުރާމައިގެ ޓެރޭނިން، ދެއްވުމުގެ ބަހަނާގައި ރޭގަޑުގެ އަދިރީގައި ސޫދާނީ ލަޝްކަރު ރަށްބޭރަށް ނެރުއްވާ އެމަނިކުފާނުގެ އައު ލަޝްކަރުގެ ސިފައިންލައްވާ ސޫދާނީ ލަޝްކަރަށް ހަމަލާ ދެއްވީވެސް އަޅުގަނޑުމެން ހަމަ މިހެން ތިއްބައެވެ. އެގޮތުން ހަމަލާދެއްވައިގެން ސޫދާނީ ލަޝްކަރު ރޫޅާލައްވާފައި ނާޖީގެ ލަޝްކަރު ބަޣާވާތް ކުރީކަމުގައި ވާހަކަ ފެތުރުއްވިއެވެ. އެވަރުވީއިރުވެސް މިނިކުފާނުގެ މިޒާޖުފުޅުގެ ސާދާކަމާއި ހިތްޕުޅުގެ ހެޔޮކަމާއި އިޚްލާސްތެރިކަމުން ޞަލާޙުއްދީން އައްޔޫބީގެ މަކަރުވެރި ރޭއްވެވުންތައް ވިސްނިވަޑައިއެއް ނުގެންނެވިއެވެ.“

”ޚަލީފާއާއި ރަޖަބުގެ ވާހަކަފުޅުތައް ކުރިއަށް ދިޔައިރު އުންމެ ޢާރާރާވެސް އެކަމަނާގެ މަސައްކަތްޕުޅު ކުރިއަށް ގެންދެވިއެވެ. ޚަލީފާއަށް ރާފޮދު އަރުވަމުން އެކަމަނާގެ ފަރި ހަރަކާތްތަކުން ޚަލީފާގެ ސިކުޑިފުޅަށް ވެރިވެވަޑައި ގަންނަވަމުމން ގެންދެވިއެވެ. ވުމާއެކު ރަޖަބު ދައްކާވާހަކަތަކަށްވުރެ ބޮޑަށް އެމަނިކުފާނުގެ ޚިޔާލުފުޅުތައް އުންމު ޢަރާރާގެ ފަރިކަމާއި ލޫޅާފަތިކަމުގެ މައްޗަށް ލެބެމުން ދިޔައެވެ. ނަމަވެސް ރަލުގެ މަސްރުކަން އެކުލެވިގެން ރަޖަބު އެދައްކާ ހެކިތަކާއި ދަލީލުތަކުގެ ތެދުކަމން އެމަނިކުފާނަށް ޤަބޫލުފުޅުކުރެއްވެމމުން ދިޔަލެއް ކުޑައެއްނޫނެވެ.

ޞަލާޙުއްދީން އައްޔޫބީ ފަހަކަށްއައިސް ކެހިވެރި ރޭއްވެވުމުގެ މުޅިންއައު ދަލެއްފަތުރުއްވަމުން ގެންދަވަން ފައްޓަވައިފިއެވެ.“ ޚަލީފާގެ ސިކުޑިފުޅަށް ރަލުގެ އަސަރުތައް ވެރިވަމުންދާކަން ވިސްނިގެން ދަޑިވަޅުބަލާފައި ޞަލާޙުއްދީން އައްޔޫބީގެ ނަންފުޅާއި ގުޅައިގެން ހުތުރުވެގެންވީ މުޑުދާރު ހަމަލާއެއް ރަޖަބު ދޫކޮށްލައިފިއެވެ. ”މިހާރަކަށް އައިސް ޞަލާޙުއްދީން އައްޔޫބީ ކުރައްވާ ކަމަކީ ރީތި އަންހެންކުދީން އަތުލައްވައިގެން ގެންނަވާ އެކުދިން އިއްޒަތާއި އަބުރު ނަންގަވާލައްވާފައި އެކުދިންނަކީ ޖާސޫސުން ކަމުގައި ޚަބަރު ފަތުރުއްވެވުމަށްފަހުގައި ޤަތުލު ކުރައްވަނީއެވެ. މިއީވެސް ޢާންމު ރައްޔިތުންގެ ހިތްތަކުގައި ޞަލީބީންނާއި މެދު ނަފުރަތު އުފެއްދެވުމަށްޓަކައި އެމަނިކުފާނު ކުރައްވާ ކަމެކެވެ. ޖާސޫސް ކުރުމަށާއި މިސުރުގެ ސިފައިންނާއި ޢާންމުންގެ އަޚްލާޤީ ފެންވަރު ދަށްކުރުމުގެ ގޮތުން ޞަލީބީން އެމީހުންގެ އަންހެންދަރީން ފޮނުވަމުންގެންދާ ވާހަކައަކީ މިހާރު މުޅި މިސުރުގައި މައްޝޫރުވެފައިވާ ވާހަކައެކެވ. އެކަމަކު ދަންނަވަންތޯއެވެ؟ އަޅުގަނޑަކީވެސް މިރަށުގެ އަހުލު ވެރިއަކީމެވެ. މިރަށުގައި ހުންނަ ގަހުވަޚާނާތަކުން މިސުރާއި ސޫދާންގެ އަންހެން ކުދިންފިޔަވާ އެހެން އެއްވެސް ރަށެއްގެ އަންހެނަކު އަޅުގަނޑެއް ނުދެކެވެ. އެއިން ތަނެއްގައި އައްޔާޝީ އަންހެނަކު އިންނަމަވެސް އެއީ ޖާސޫސަކަށް ނުވާނެއެވެ. އެމީހުންގެ ބޭނުމަކީ ދިރިއުޅުމަށްޓަކައި މަސައްކަތް ކުރުމެވެ.“

”ޞަލާޙުއްދީން އައްޔޫބީ އެ ކުދިން ގެންދަވައިގެން އެކުދިންގެ ޢިއްޒަތާއި އަބުރު ޚަރާބު ކުރައްވާ ކިލަބުކުރައްވައިފި ކަމުގައި ހަރަމްގެ ދެތިން އަންހެން ކުއްޖަކު އަޅުގަނޑުގެ ގާތުގައި ބުނެފިއެވެ.“ އުންމު ޢަރާރާ ވިދާޅުވިއެވެ.

”އަހަރެންގެ ހަރަމްގެ އަންހެން ކުދިން ހެއްޔެވެ؟ ކަމަނާތިޔަވާހަކަ އަހަރެންގެ ގާތުގައި ކުރިން ނުބުނީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟“ ޚަލީފާ ކޯފާއިސްކުރައްވާ ހަޅޭއްފުޅު ލައްވައިގެންނެވިއެވެ.

”މަނިކުފާނުގެ އާލާސްކަން ފުޅަށްޓަކާ އެ ޚަބަރަކީ ރަގަޅު ޚަބަރަކަށް ނުވާނޭތީ އަޅުގަނޑު ނުދެންނެވީއެވެ.“ އުންމެ ޢަރާރާ ވިދާޅުވިއެވެ. ދެންމެގައިމުވެސް އަޅުގަނޑަށް އެވާހަކަ އެދެންނެވުނީ ބޭއިޚްތިޔާރުގައެވެ. ކިތަންމެ މޮޅު މީހަކު ބުންޏަސް އެއްވެސް އަންހެން ކުއްޖަކަށް ހަރަމުން ބޭރަށް ނުދެވޭނޭގޮތުން އަޅުގަނޑު މިހާރު އޮންނާނީ އިންޒާރުކޮށްފައެވެ.“

”އަހަރެން މިހާރު ތިޔަބުނާ އައްޔޫބީ ބަލާފޮނުވައިގެން ގެނެސް ދެއްރައިން ތަޅުވާނަމެވެ.“ ޚަލީފާ ވިދާޅުވިއެވެ. ”އަހަރެން ބަދަލު ހިފާނަމެވެ.“

”ތިޔަގޮތުންނޫނަސް ބަދަލު ހިއްޕަވާނޭ ކިތަންމެގޮތެއް ހުންނާނެއެވެ.“ ރަޖަބު ދެންނެވިއެވެ. ”މިހާރު އާންމުތިބީ ޞަލާޙުއްދީން އައްޔޫބީއާއި އެއްކޮޅަށެވެ. ވީމާ އެމަނިކުފާނަށް ކަމެއްކުރައްވައިފިނަމަ އާންމުން މަނިކުފާނާއި ދުޝްމަން ވެދާނެއެވެ.“

”ތިޔަހެން ވިއްޔާ އަހަރެންނަކީ އޭނާއަށްވުރެ ދެރަމީހެއް ކަމުގައި ޤަބޫލުކޮށްގެން ހުންނަވީހެއްޔެވެ؟“ ޙަލީފާ ވިދާޅުވިއެވެ.

”ތިޔަހެނެއްނޫނެވެ.“ ރަޖަބު ދެންނެވިއެވެ. ”މަނިކުފާނު އަޅުގަނޑަށް އެހީވެވަޑައި ގަންނަވާކަމުގައި ވަނީނަމަ މިސުރުގެ ކުރީގެ ލަޝްކަރުގެ ކޮމާންޑަރ ޣައިބު ކުރެއްވިފަދައިން އެމަނިކުފާނުވެސް އަޅުގަނޑު ޣައިބް ކޮށްލަފާނަމެވެ.

”ކަލޭ އެކަންތައް ކުރާނީ ކޮންގޮތަކުން ހެއްޔެވެ؟“ ޚަލީފާ ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ.

”އެއްވެސް މީހަކަށް ނޭގޭ ގޮތުން ޙަޝީޝައިން އެކަންކޮށް ނިންމާލަފާނެއެވެ.“ ރަޖަބު ދެންނެވިއެވެ.

”އެމީހުންނަކީ ވަރަށް ގިނައިން ފައިސާ އުތުލާބައެކެވެ.“ ޚަލީފާ ވިދާޅުވިއެވެ.

”އެމީހުން ބުނިވަރަކަށް ފައިސާ އަޅުގަނޑު ދީފާނަމެވެ.“ ރަޖަބު ދެންނެވިއެވެ.

”އެންމެ ރަގަޅެވެ. އެކަންތައް ކަލޭ އިންތިޒާމު ކުރާށެވެ.“ ޙަލީފާ ވިދާޅުވިއެވެ.

​​​******

ޝެއަރ ކުރެއްވުމަށް:
މިވާހަކަ ނުވަތަ މިވާހަކައިގެ ބައެއް ވިޔަސް، ނަކަލުކޮށް ބޭނުން ކުރުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.
error: މިވާހަކަ ނުވަތަ މިވާހަކައިގެ ބައެއް ވިޔަސް، ނަކަލުކޮށް ބޭނުން ކުރުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.